Εργασία και Σοσιαλιστική Κοινωνία

17 Μαρτίου, 2008

Η ανθρώπινη δραστηριότητα δεν έχει μοναδικό κίνητρο την ικανοποίηση των καθημερινών αναγκών σε υλικά αγαθά. Το αντικείμενο του προσωπικού ενδιαφέροντος στην εργασία δεν είναι μόνο η αμοιβή αλλά και η ίδια η εργασία, η ικανοποίηση από την επιτυχή της διεκπεραίωση. Ο άνθρωπος που δημιουργεί, απολαμβάνει την αλληλεπίδραση των πνευματικών και φυσικών του δυνάμεων ως το περιεχόμενο της προσωπικής του ζωής. Η ικανοποίηση κατά τη δημιουργική εργασία δεν πηγάζει μόνο από το αποτέλεσμα αλλά και από τη διαδικασία της δημιουργίας και το περιεχόμενο της εργασίας. Η ικανοποίηση αυτή, υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να αναπτυχθεί σε προσωπική ανάγκη. Η ανάγκη του ανθρώπου να συμμετάσχει στην κοινωνική παραγωγική διαδικασία, «να αφήσει κάτι φεύγοντας», να γίνει χρήσιμις στο κοινωνικό σύνολο και να δει τη προσφορά του να αναγνωρίζεται, ικανοποιείται μέσα από τη δημιουργική εργασία.

Η δημιουργικότητα ως κίνητρο της δραστηριότητας εμφανίζεται σε όλους τους κοινωνικο-οικονομικούς σχηματισμούς, αλλά η κλίμακα και οι μορφές που παίρνει διαφέρουν. Η αλλοτρίωση του δημιουργού στις κοινωνίες εκμετάλλευσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα, που εμποδίζει ή και αναιρεί πλήρως την ικανοποίησή του από την εργασιακή δραστηριότητα. Τα φαινόμενα αυτά (παροδικού χαρακτήρα σε ιστορική κλίμακα) απολυτοποιούνται από την αστική επιστήμη, που βλέπει μόνο την αντίθεση ατομικού – κοινωνικού και όχι την ενότητά τους.

Ο συνδυασμός του προσωπικού δημιουργικού ενδιαφέροντος με τις κοινωνικές ανάγκες είναι ο κύριος παράγοντας ανάπτυξης της προσωπικότητας, γι΄αυτό και η ολοκλήρωση του ατομικού και του κοινωνικού μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε μια ανεπτυγμένη σοσιαλιστική κοινωνία.

Μιχάλης Κουβελάς – Διαλεκτική Ψυχολογία